Scheiden is al ingewikkeld genoeg. Waar veel mensen echter geen rekening mee houden, is dat niet alleen de bezittingen worden verdeeld, maar ook de schulden. Van de hypotheek tot een studieschuld of een doorlopend krediet, alles moet op tafel komen en eerlijk worden verdeeld. Dat is lastig genoeg op zich, maar wordt extra ingewikkeld doordat emoties en financiën bij een scheiding voortdurend door elkaar heen lopen. Mediation kan helpen om samen tot heldere afspraken te komen, zodat niemand achteraf voor vervelende verrassingen komt te staan.
Welke schulden spelen een rol bij een scheiding?
Een eerste stap bij de scheiding is het maken van een compleet overzicht van alle schulden. Vervolgens wordt per schuld bekeken op wiens naam deze staat, wanneer de schuld is aangegaan en of het een gezamenlijke of individuele schuld is. Dit overzicht dient als basis voor het verdelen van de schuld.
Er zijn veel soorten schulden die een rol kunnen spelen bij een scheiding. Vaak is de hypotheek de grootste schuld. Als beide partners op de hypotheek staan, zijn zij ook allebei aansprakelijk. In de meeste gevallen wordt een van de twee partners uitgekocht, of wordt het huis verkocht zodat de schuld afbetaald kan worden. Bij andere schulden, zoals een studieschuld, is de aansprakelijkheid vaak afhankelijk van de huwelijksvorm.
De verschillende huwelijksvormen
In Nederland kennen we drie huwelijksvormen: de algehele gemeenschap van goederen, de beperkte gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden. Elke vorm heeft andere gevolgen voor de verdeling van de schulden bij een scheiding. Op de website van de Rijksoverheid is meer informatie te vinden over aansprakelijkheid bij de verschillende huwelijksvormen.
Algehele gemeenschap van goederen
Wie vóór 1 januari 2018 is getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, is getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Dit betekent dat vrijwel alle bezittingen en schulden automatisch gemeenschappelijk zijn. Dat geldt dus ook voor schulden die vóór het huwelijk zijn aangegaan.
De enige uitzondering hierop zijn privéschulden. Dit zijn schulden die verband houden met privévermogen, bijvoorbeeld een erfenis die is verkregen onder een uitsluitingsclausule. Zulke schulden blijven buiten de gemeenschap.
Beperkte gemeenschap van goederen
Sinds 1 januari 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen, tenzij er huwelijkse voorwaarden zijn vastgelegd. Dit betekent dat schulden die vóór het huwelijk zijn ontstaan in principe privé blijven. Alleen schulden die tijdens het huwelijk zijn aangegaan vallen in de gemeenschap. Deze schulden worden bij een scheiding verdeeld.
Huwelijkse voorwaarden
Zijn er huwelijkse voorwaarden opgesteld? Dan gelden de afspraken die daarin zijn vastgelegd. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat alleen schulden over een bepaalde periode gedeeld worden, of dat er helemaal geen gemeenschappelijk vermogen of gemeenschappelijke schulden zijn. Aangezien de verdeling bij huwelijkse voorwaarden afhankelijk is van eigen afspraken, is het verstandig om deze bij scheiding goed door te nemen met een deskundige.
Hoofdelijke aansprakelijkheid: een belangrijke valkuil
Zelfs als een schuld bij de scheiding aan een van beide partners wordt toebedeeld, kan het soms zo zijn dat de schuldeiser zich daar niets van aantrekt. Als beide partners op een lening staan, dan zijn zij namelijk beiden hoofdelijk aansprakelijk. De schuldeiser mag daarom het volledige bedrag bij ieder van hen opeisen, ook als onderling is afgesproken dat slechts een van beiden de schuld draagt. Het verschil tussen draagplicht (wie zou moeten betalen) en aansprakelijkheid (wie de schuldeiser kan aanspreken) is precies waar veel mensen na de scheiding in de problemen komen.
Om dit te voorkomen kan ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid worden aangevraagd bij de schuldeiser. Die moet daar expliciet mee instemmen, wat niet altijd vanzelfsprekend is. Het is daarom belangrijk om dit al tijdens het scheidingsproces te regelen, niet pas achteraf. Een mediator kan met dit proces helpen.
Waarom mediation bij schulden zo veel oplevert
Het verdelen van schulden bij een scheiding is niet alleen een financieel, maar ook een emotioneel proces. In sommige gevallen kan het oneerlijk voelen om mee te betalen aan een schuld waar een van beide partners niets mee te maken heeft. Ook kunnen er zorgen zijn over het rondkomen na de scheiding. Daarom is het bij schulden belangrijk om samen duidelijke afspraken te maken waar beide partijen verder mee kunnen.
Een mediator helpt om alles overzichtelijk te maken: welke schulden zijn er, wie is waarvoor aansprakelijk en hoe kan dit op een eerlijke en haalbare manier worden verdeeld? Een mediator helpt met het verzamelen van alle relevante informatie, zorgt dat beide partners de gevolgen van verschillende verdelingen begrijpen en dat alle afspraken goed worden vastgelegd.
Ruimte voor creatieve oplossingen
Een groot voordeel van mediation is dat het ook ruimte biedt voor creatieve oplossingen. Zo kan een partner een groter deel van de schulden op zich nemen in ruil voor een ander bezit, zoals de auto of een groter deel van het spaargeld. Schulden kunnen ook eerst gezamenlijk afgelost worden voordat de scheiding definitief wordt afgerond.
Een mediator denkt mee over wat in een specifieke situatie het beste werkt en bewaakt daarbij het belang van beide partijen. Dat is een groot verschil met een juridische procedure, waar beide partijen actief tegen elkaar strijden.
Een goede regeling geeft rust
Bij een scheiding worden alle afspraken vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Dit is het document waarin staat wie welke schuld draagt, hoe de afbetaling verloopt en wat er gebeurt als een van beide partners zich niet aan de afspraken houdt.
Een mediator kan helpen bij het opstellen van dit document en zorgen dat het juridisch compleet is. Het verdelen van schulden bij een scheiding kan complex zijn, maar met de juiste begeleiding en heldere afspraken is het goed te regelen. Zo ontstaat er een stevige financiële basis voor beide partners.
Op zoek naar een mediator die jullie kan begeleiden?
Via Mediator-zoeken.nl vind je erkende scheidingsmediators in jouw regio die ervaring hebben met de verdeling van schulden. Neem vrijblijvend contact op als je denkt dat wij je kunnen helpen.
