Wanneer een huwelijk onder druk staat, is een definitieve echtscheiding niet altijd de gewenste oplossing. Sommige stellen overwegen daarom een scheiding van tafel en bed. Maar wat houdt dit precies in? En kan een mediator je hierbij helpen? In deze blog zetten we de belangrijkste aspecten voor je op een rij.
Wat is scheiden van tafel en bed?
Bij een scheiding van tafel en bed blijf je juridisch gezien getrouwd, maar ga je niet meer samenwonen. De term verwijst naar het feit dat partners geen huishouden meer willen delen – geen gemeenschappelijke ’tafel’ en geen gemeenschappelijk ‘bed’. Het is een officiële rechtelijke procedure waarbij jullie vermogen en schulden worden verdeeld, maar jullie huwelijk blijft in stand.
Let op: Deze vorm van scheiden is alleen mogelijk bij een huwelijk, niet bij een geregistreerd partnerschap.
Wanneer kiezen mensen hiervoor?
Er kunnen verschillende redenen zijn om te kiezen voor een scheiding van tafel en bed. Sommige mensen hebben religieuze overwegingen waarbij hun geloofsovertuiging een definitieve echtscheiding niet toestaat. Voor anderen spelen juist financiële motieven een rol, omdat bepaalde fiscale voordelen het aantrekkelijk maken om officieel getrouwd te blijven. Daarnaast kan deze vorm van scheiden dienen als bedenktijd of ‘proefscheiding’, waarbij je ruimte creëert om apart te leven zonder meteen definitieve stappen te zetten. Het biedt de mogelijkheid om later nog te verzoenen als dat gewenst is.
De voordelen
Juridische bescherming met keuzevrijheid
Hoewel je getrouwd blijft, worden jullie financieel gescheiden. Dit betekent dat je een eigen vermogen en inkomen hebt, en dat er geen gezamenlijke aansprakelijkheid meer is voor nieuwe schulden. Ook kun je afspraken maken over partneralimentatie en vervalt het wederzijds erfrecht. De scheiding wordt vastgelegd in het huwelijksgoederenregister, zodat schuldeisers weten dat jullie financieel gescheiden zijn.
Mogelijkheid tot verzoening
Een belangrijk voordeel is de mogelijkheid om de scheiding ongedaan te maken. Als jullie tijdens de periode van scheiding van tafel en bed tot de conclusie komen dat jullie het toch willen proberen, kan de rechter de verzoening formaliseren.
Praktische voordelen
Voor bepaalde regelingen word je aangemerkt als alleenstaande, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een bijstandsuitkering. Ook zijn er fiscale voordelen omdat je niet langer als fiscaal partners wordt beschouwd. Mocht de situatie niet bevallen, dan is later alsnog een definitieve echtscheiding mogelijk.
De nadelen
Geen versnelde procedure
Een scheiding van tafel en bed vraagt om dezelfde juridische stappen als een reguliere echtscheiding. De procedure duurt even lang en de kosten zijn vergelijkbaar. Je moet naar de rechtbank en hebt hiervoor een advocaat nodig.
Beperkte vrijheid
Omdat je officieel getrouwd blijft, kun je niet opnieuw trouwen. Wil je op een later moment toch een definitieve echtscheiding en wil je ex-partner dit niet, dan moet je minstens drie jaar gescheiden zijn van tafel en bed voordat dit mogelijk is.
Dezelfde verplichtingen als bij scheiding
Net als bij een reguliere scheiding moet je bij minderjarige kinderen een ouderschapsplan opstellen waarin de omgangsregelingen worden vastgelegd. Alle praktische zaken rondom de scheiding moeten worden geregeld, terwijl het nabestaandenpensioen onverdeeld blijft omdat jullie juridisch getrouwd zijn.
De rol van mediation bij scheiding van tafel en bed
Waarom een mediator inschakelen?
Hoewel je wettelijk verplicht bent om via een advocaat naar de rechtbank te gaan, kan een mediator je enorm helpen in de fase ervoor. Een scheidingsmediator begeleidt jullie bij het maken van alle afspraken die nodig zijn.
Op financieel gebied helpt de mediator jullie bij de verdeling van vermogen en schulden, het vaststellen van eventuele partneralimentatie, afspraken over het gebruik van de gezamenlijke woning en de verdeling van de inboedel. Als jullie kinderen hebben, ondersteunt de mediator bij het opstellen van een ouderschapsplan, het uitwerken van een omgangsregeling, het verdelen van zorg- en opvoedtaken en het maken van communicatieafspraken voor de toekomst. Daarnaast kunnen praktische zaken aan bod komen, zoals wie er in de woning blijft wonen, hoe jullie gezamenlijke verplichtingen verdelen en welke afspraken jullie maken over contact met familie en vrienden.
Voordelen van mediation in dit proces
Door mediation blijven jullie zelf aan het roer. Een mediator helpt jullie om tot eigen oplossingen te komen in plaats van dat een rechter voor jullie beslist. Door open gesprek en wederzijds begrip blijven de verhoudingen vaak beter, wat vooral belangrijk is als jullie nog getrouwd blijven of later misschien willen verzoenen.
Mediation is ook kostenbesparend. Als jullie via mediation tot afspraken komen, hoeft de advocaat alleen nog de formele procedure af te ronden. Bovendien is mediation vaak efficiënter dan langdurige juridische procedures, waardoor je sneller tot heldere afspraken komt. De mediator kan een veilige omgeving creëren waarin jullie ook de mogelijkheid van verzoening kunnen onderzoeken. En als jullie kinderen hebben, is het waardevol dat ouders constructief kunnen blijven communiceren.
Hoe werkt het proces?
Het begint met een intake waarbij de mediator met beide partners bespreekt wat jullie willen bereiken. Vervolgens werken jullie in meerdere mediationsessies stap voor stap aan alle benodigde afspraken. Alle afspraken worden vastgelegd in een schriftelijk convenant. Tot slot verwerken jullie advocaten dit convenant in een verzoekschrift voor de rechter, waarmee de juridische afronding plaatsvindt.
Scheiding van tafel en bed versus definitieve scheiding
Het is belangrijk om goed na te denken over wat het beste bij jullie situatie past. Een mediator kan jullie helpen deze afweging te maken door de voor- en nadelen specifiek voor jullie situatie te bespreken. De mediator verkent samen met jullie wat jullie echte wensen en behoeften zijn, geeft inzicht in de juridische en financiële consequenties van beide opties en biedt ruimte voor een weloverwogen beslissing.
Conclusie
Een scheiding van tafel en bed kan een passende oplossing zijn als je apart wilt leven maar om welke reden dan ook nog niet definitief wilt scheiden. Het proces vraagt echter om dezelfde juridische stappen als een reguliere echtscheiding.
Een mediator kan een waardevolle rol spelen door jullie te begeleiden bij het maken van heldere afspraken, het verminderen van conflicten en het bewaken van jullie belangen én die van eventuele kinderen. Of jullie later kiezen voor verzoening of alsnog een definitieve scheiding: mediation helpt om deze moeilijke periode op een constructieve manier door te komen.
Op zoek naar een mediator die jullie kan begeleiden?
Via mediator-zoeken.nl vind je erkende scheidingsmediators in jouw regio die ervaring hebben met dit specifieke proces. Neem vrijblijvend contact op als je denkt dat wij je kunnen helpen.
